Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania
Jakie jest Wasze standardowe wykończenie?
Stawiamy na klienta i wszystko robimy zgodnie z jego życzeniami. Wszystkie szczegóły ustalamy przed przygotowaniem oferty handlowej.
Czym jest schron obrony cywilnej? Czym różni się od schronu przeciwbombowego?
W ukraińskich przepisach schron obrony cywilnej i schron przeciwbombowy to różne klasy budowli o różnym przeznaczeniu.
Ukrycie najprostsze (kategoria ukraińskiego prawa) — każde miejsce, w którym można schronić się przed niebezpieczeństwem — ma minimalne wymagania konstrukcyjne.
Schron szybko wznoszony to schron spełniający normy i standardy. Może mieć różne klasy ochrony.
Schrony przeciwbombowe to schrony stacjonarne, budowane tradycyjnie. Są przeznaczone do ochrony ludzi zgodnie ze wszystkimi przepisami i standardami, mają niezbędne instalacje i najczęściej buduje się je pod ziemią. W zależności od funkcji (np. „schron przed bezpośrednim trafieniem bomby lotniczej”) buduje się je na różnej głębokości.
Czym różni się naziemny schron obrony cywilnej od podziemnego?
Pod względem funkcjonalności — ochrony przed falą uderzeniową czy odłamkami — zasadniczej różnicy nie ma. Każdy typ schronu ma jednak swoje zalety i wady, jeśli chodzi o cenę, eksploatację i czas montażu.
Naziemny:
- droższy w produkcji (znacznie więcej betonu);
- szybszy montaż (schron dla maksymalnie 50 osób — 24 godziny);
- droższy transport (ze względu na ciężar betonu);
- trudniej go ogrzać;
- nie wymaga robót ziemnych ani projektu;
- poziom wód gruntowych nie ma znaczenia.
Podziemny:
- wymaga projektu (jego przygotowanie trwa do 2 miesięcy);
- kosztowne roboty ziemne i hydroizolacja;
- tańsza konstrukcja, łatwiej go ogrzać
Ile to kosztuje?
Cena zależy przede wszystkim od celu: dla kogo przeznaczony jest schron (obowiązują bowiem różne normy „m² na osobę”). Ważne są też inne kluczowe decyzje dotyczące przyszłego schronu:
- jaki schron jest potrzebny (naziemny czy podziemny, na fundamencie czy bez, ukrycie najprostsze, schron szybko wznoszony czy schron przeciwradiacyjny (PRU));
- jakie wyposażenie (od ławek i butelek z wodą pitną po kamery i telewizory)
- jak zorganizować transport i dostawę (czy na miejscu montażu jest dostępny potrzebny sprzęt, czy trzeba go sprowadzić z daleka).
Przy każdym zapytaniu zbieramy wszystkie potrzebne informacje, przygotowujemy wycenę i przesyłamy ofertę handlową, w której szczegółowo wymieniamy wszystkie produkty i prace, a oczywiście podajemy też cenę.
Czym są schrony mobilne (DSTU 9329:2025)?
Schron mobilny w rozumieniu ukraińskiej normy DSTU 9329:2025 to szybko wznoszona budowla ochronna, montowana w krótkim czasie z gotowych modułów żelbetowych. Nasze schrony „Fortetsia” to schrony mobilne zgodne z tą normą. Właśnie tego terminu używają w specyfikacjach przetargowych zamawiający publiczni, gminy i placówki oświatowe w Ukrainie.
Dlaczego różni odbiorcy potrzebują różnych schronów?
Tak stanowią DBN (ukraińskie normy budowlane) V.2.2-5:2023 i DSTU 9195:2022, które jasno określają powierzchnię potrzebną do bezpiecznego schronienia różnych instytucji i grup ludności
Jak wytrzymały jest schron i jakie testy przeszedł?
Modele Fortetsia 2.25 i 3.5 oraz Hobbit 2.0 przeszły test poligonowy — detonację odłamkowo-burzącej miny kalibru 120 mm: 500 kPa dla modeli Fortetsia 2.25 i 3.5, 300 kPa dla Hobbit 2.0. Modele Fortetsia 4.0 i 6.0 zaprojektowano na 100 kPa. Konstrukcję „Fortetsia” testowano również bezpośrednimi trafieniami z armaty czołgu T-72 kalibru 125 mm. Modele „Fortetsia” mają certyfikaty zgodności z DSTU 9329:2025.
Ile trwa montaż schronu?
Montaż schronu dla maksymalnie 50 osób — 24 godziny; pełny cykl od dostawy do odbioru — 7 dni. Samo ustawienie trwa do 24 godzin, a potem do 48 godzin zajmuje wyposażenie, w zależności od wybranych opcji. Czas produkcji nie jest wliczony w te terminy.
Przed czym chronią budowle obrony cywilnej?
Przed falą uderzeniową i odłamkami — w zależności od klasy ochrony schronu, której potrzebuje Zamawiający.
A-4: 100 kPa;
A-3: 200 kPa;
A-2: 300 kPa;
A-1: 500 kPa.
Dla porównania: fala o ciśnieniu 70 kPa niszczy budynki ceglane. Powietrzna fala uderzeniowa o ciśnieniu 100 kPa zabija dorosłego człowieka. Uderzenie 300 kPa niszczy sprzęt wojskowy.
Nasz naziemny schron typu „Fortetsia” chroni przed odłamkami o masie 400 gramów lecącymi z prędkością 1000 m/s.
Czym schron mobilny różni się od schronu stacjonarnego (budowanego tradycyjnie)?
Schron mobilny w rozumieniu DSTU 9329:2025 to modułowa konstrukcja żelbetowa, którą szybko montuje się na obiekcie bez długotrwałej budowy, a w razie potrzeby można ją zdemontować i ustawić w innym miejscu. W przeciwieństwie do schronu stacjonarnego ochronę uzyskuje się w krótkim czasie, a modele „Fortetsia” mają certyfikaty zgodności z DSTU 9329:2025.
Czy montujecie schrony w innych miastach?
Montujemy w całej Ukrainie. Nasze schrony stoją nawet na „pierwszych kilometrach” od linii frontu.
Czy Wasze schrony mają certyfikat?
Tak. Modele „Fortetsia” mają certyfikaty zgodności z ukraińską normą DSTU 9329:2025 dla schronów mobilnych, wydane przez Państwowe Centrum Certyfikacji DSNS (Państwowej Służby Ukrainy ds. Sytuacji Nadzwyczajnych): nr DCS.0002391-26 (Fortetsia 2.25 i 3.5), nr DCS.0002371-26 (Fortetsia 4.0), nr DCS.0002370-26 (Fortetsia 6.0). DSTU 9329:2025 to krajowa norma Ukrainy dotycząca schronów mobilnych: określa wymagania wobec konstrukcji, wytrzymałości i bezpieczeństwa takich budowli. Fortetsia 2.25 ma również certyfikat zgodności z DSTU 9195 i DBN V.2.2-5:2023 nr UA.CRT.00316-26.
Czy pomagacie w oddaniu schronu do użytku w DSNS?
Doradzamy naszym klientom w tej sprawie. Certyfikat zgodności z DSTU 9329, deklarację producenta i paszport techniczny budowli zamawiający składa do właściwych organów, które podpisują protokół oględzin schronu. Wszystko odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na podstawie protokołu oględzin budowla zostaje wpisana do zasobu budowli ochronnych obrony cywilnej.
Jeśli potrzebny jest projekt, przygotowuje go biuro projektowe.
Czym jest PRU? Czym się różni?
PRU (schron przeciwradiacyjny) chroni przede wszystkim przed promieniowaniem. Jest znacznie droższy od ukrycia najprostszego, ponieważ PRU musi mieć obowiązkowe pomieszczenia dodatkowe, co znacznie zwiększa całkowitą powierzchnię schronu. Ponadto PRU musi mieć określony współczynnik ochrony przed promieniowaniem oraz system wentylacji i podtrzymywania życia, zaprojektowane tak, aby ludzie mogli przebywać w schronie bez wychodzenia co najmniej przez 48 godzin.
Gdzie znajdują się zakłady produkcyjne?
Zakłady i biura Hobbit House działają w Kijowie, Lwowie, Charkowie, Mikołajowie i Białej Cerkwi.
Czym jest klasa ochrony?
Zgodnie z DBN V.2.2-5:2023:
A-4: 100 kPa;
A-3: 200 kPa;
A-2: 300 kPa;
A-1: 500 kPa.
Dla porównania: fala o ciśnieniu 70 kPa niszczy budynki ceglane. Powietrzna fala uderzeniowa o ciśnieniu 100 kPa zabija dorosłego człowieka. Uderzenie 300 kPa niszczy sprzęt wojskowy.
Gdzie można obejrzeć schron?
Zamontowaliśmy już wiele schronów, ale tylko nieliczne są dostępne dla osób z zewnątrz. Prosimy podać naszemu menedżerowi miasto, w którym chcieliby Państwo obejrzeć schron, a umówimy wizytę.
Czy macie listę referencyjną?
Tak. Udostępniamy ją na oficjalne zapytanie. Część klientów chętnie udziela rekomendacji i pokazuje swoje schrony. Niektórzy klienci najpierw proszą o podpisanie umowy o zachowaniu poufności i dopiero potem zgadzają się udostępnić informacje o sobie.
W jakich segmentach działacie?
We wszystkich: firmy komercyjne, przedsiębiorstwa państwowe, jednostki budżetowe, fundacje (ukraińskie i międzynarodowe), przedsiębiorstwa zbrojeniowe, przedszkola, szkoły, Siły Zbrojne Ukrainy.
Dlaczego Wasze schrony są tak drogie?
Cena naszych schronów jest uzasadniona, ponieważ:
- spełniają obowiązujące normy DBN i DSTU;
- mają ściany o grubości 30 cm (schron naziemny) i 20 cm (schron podziemny);
- wytrzymują bezpośredni strzał z czołgu;
- schrony naziemne mają przypory, a nie puste tłumaczenia, dlaczego ich zabrakło;
- schrony powstają w oryginalnej, opatentowanej technologii, co potwierdziła ekspertyza;
- odpowiedzialnie podchodzimy do swojej pracy i nie oszczędzamy na ochronie życia Ukraińców.
A czy widzieli Państwo zdjęcia „tanich” schronów po trafieniach? Aż strach patrzeć.
Czy bierzecie udział w przetargach?
Tak. Bierzemy udział w przetargach na platformie Prozorro. Informacje na tej platformie są jawne, więc każdy, kogo interesują szczegóły, może je sprawdzić bezpośrednio na stronie platformy.
Czy testowaliście swoje schrony?
Tak. Obliczenia konstrukcji wykonano w programie LIRA-SAPR — oprogramowaniu, w którym oblicza się schrony, mosty i wieżowce. Co ważne, obliczenia objęły całą zmontowaną konstrukcję schronu, a nie kostkę betonu czy pojedynczy element konstrukcji, jak robi to wielu innych producentów. Do tego schron typu „Fortetsia” przeszedł próbę wytrzymałości na poligonie, którą można zobaczyć na wideo pod linkiem: https://www.youtube.com/watch?v=GbY45CRu2is. Modele Fortetsia 2.25 i 3.5 oraz Hobbit 2.0 przeszły test poligonowy — detonację odłamkowo-burzącej miny kalibru 120 mm: 500 kPa dla modeli Fortetsia 2.25 i 3.5, 300 kPa dla Hobbit 2.0. Modele Fortetsia 4.0 i 6.0 zaprojektowano na 100 kPa. Wideo z tego testu: https://www.youtube.com/watch?v=WI1c5wFgjuE
Czym różnicie się od innych producentów?
Zgodnością z normami DBN i DSTU. Zaliczonymi próbami w warunkach rzeczywistych. Nasze schrony można wykorzystać do budowy PRU. Mamy już ponad 1500 obiektów, w tym takie, z których wojsko korzysta na samej linii frontu („na zerze”).
Ile osób mieszczą Wasze schrony?
Nasze moduły łączy się ze sobą zarówno wszerz, jak i wzdłuż. Konstrukcję można złożyć pod dowolne potrzeby klienta i dowolny „obrys zabudowy”.
Czy wynajmujecie schrony?
To możliwe.
Czy można odebrać schron własnym transportem?
Tak.
Czy można samodzielnie zamontować schron? Czy możliwy jest nadzór montażowy?
Tak, schron można zamontować samodzielnie, ale za pierwszym razem wyłącznie pod naszym nadzorem montażowym.
Który Wasz schron ma wyższą klasę ochrony — naziemny czy podziemny?
Oba typy schronów — zarówno „Hobbit”, jak i „Fortetsia” — spełniają normy DBN i DSTU. Zgodnie z tymi normami schrony obrony cywilnej muszą wytrzymać powietrzną falę uderzeniową o ciśnieniu 100 kPa. Nasze schrony w wersji standardowej ją wytrzymują, podobnie jak odłamki uwzględnione w obliczeniach. Jednocześnie w konstrukcję naszych schronów wpisano rozwiązania inżynieryjne, które pozwalają podnieść klasę ochrony dzięki zmianie zbrojenia i betonu używanych w produkcji, a także głębszemu posadowieniu konstrukcji pod ziemią. Dlatego wytrzymałość i poziom ochrony schronu zależą od zadania, a nie od miejsca montażu.
Jak przygotować działkę pod schron?
Schron naziemny wymaga dojazdu dla dźwigu, podłoża, na którym stanie schron, miejsca na sam obiekt i dostępu do mediów. Podziemny — tego samego, a do tego sprawdzenia poziomu wód gruntowych i głębokości posadowienia oraz hydroizolacji. Wszystkie te prace możemy wykonać pod klucz.
Jak gmina może sfinansować schron?
Schrony dla gmin finansuje się z subwencji, programów pomocowych (środków darczyńców) lub ze środków własnych gminy. Bierzemy udział w przetargach Prozorro.
Czy dostarczacie schrony?
Tak, do wszystkich regionów Ukrainy. Koszt dostawy wyliczamy indywidualnie: zależy od logistyki i konkretnego obiektu.
Czy realizujecie zamówienia za granicą?
Tak. Poza Ukrainą działamy w Estonii, Polsce i innych krajach UE. Nasz pierwszy schron za granicą stanął w Tallinnie (Estonia). Trwa certyfikacja w UE.
W jakich językach prowadzicie konsultacje?
Menedżerowie konsultują po ukraińsku, polsku, angielsku i rosyjsku; czat na stronie odpowiada we wszystkich 15 językach serwisu. Pracujemy od poniedziałku do piątku w godz. 9:00–18:00, sobota i niedziela to dni wolne.
Jak schron zostaje wpisany do zasobu budowli ochronnych?
Zamawiający przekazuje właściwym organom certyfikat zgodności z DSTU 9329, deklarację producenta i paszport obiektu, a organy te podpisują protokół oględzin schronu. Całość odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na podstawie protokołu oględzin obiekt zostaje wpisany do zasobu budowli ochronnych obrony cywilnej, czyli ukraińskiego rejestru takich obiektów.